Tiende symposium Historisch Gebruiksglas
Ons tiende symposium is op zaterdag 25 october as. in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden. We beginnen om 11.00 uur, lunchen samen in het museum en sluiten af met een borrel tot het museum sluit. Ook bieden wij het symposium weer online aan.
Voor het symposium in het RMO maakt u € 40 over naar NL61 RABO 0305 0005 19, inclusief de lunch en het nieuwe Jaarboek. Kiest u voor het online symposium, dan mailt u uw postadres naar contact@hethistorischgebruiksglas.nl en maakt u € 25 over voor het Jaarboek incl. verzending. Iedereen ontvangt van het RMO een link om in te loggen op uw computer, laptop of tablet.
Programma
Vanaf 10.30 uur is er inloop met koffie en thee.
11.00 uur Verwelkoming door Dagvoorzitter Nelleke Nicolai, lid van het bestuur van Het Historisch Gebruiksglas.
Reino Liefkes : Hendrick Heuck’s glasshouse in The Hague and the development of a new type of glass resembling rock Chrystal.
In 1659, the French glassmaker Jean de Lacam obtained a patent for making glass of melted rock crystal. In 1668 he opened a crystal glasshouse in Nijmegen. One of his financial backers, Hendrick Heuck, forced Lacam’s glasshouse to close and, shortly after, applied for his own patent in The Hague. Heuck’s short lived glasshouse in The Hague employed glassmakers from Murano and France to produce glass of exceptionalquality and clarity. He produced types of objects not previously documented in the Netherlands for the 17th century. Some of his glassmakers had worked in the Netherlands before, and after leaving The Hague they continued their activities, often in other European countries, sharing knowledge and skills and making a significant contribution to the development of a new type of colourless glass.
Reino Liefkes is Senior Curator in charge of Ceramics and Glass at the Victoria and Albert Museum in London. He was the lead-curator of the new Ceramics Galleries and has published on both ceramics and glass.
Christiaan Schrickx: Aan tafel bij Sonck en Coninck
Bij archeologisch onderzoek in de Hollandse handelssteden komen regelmatig fraaie glazen voorwerpen naar boven, die overblijfselen van de zeventiende eeuwse rijkdom vormen. Zelden weten we van wie deze zijn geweest, net zoals dat geldt voor de talloze overgeleverde museale stukken. Een zeldzame inkijk in de gebruiksvoorwerpen die bij de allerrijkste personen in die tijd op tafel stonden, krijgen we bij de inhoud van een beerput in Hoorn. Deze leverde honderden voorwerpen van keramiek, glas, metaal en allerlei andere materialen op. We weten precies wie deze spullen hebben gebruikt, namelijk achtereenvolgens Albert Sonck, Meijndert Sonck en Albert Coninck. We leren hen kennen uit archiefstukken en schilderijen. Deze vondst trekt landelijk de aandacht en is vanaf oktober 2025 te zien in de tentoonstelling ‘Thuis in de 17e eeuw’ in het Rijksmuseum Amsterdam.
Christiaan Schrickx (1981) studeerde Europese archeologie en geschiedenis aan de UvA. en heeft beide studies in 2005 afgerond. In 2015 is hij gepromoveerd op een studie naar het vrouwenklooster Bethlehem bij Hoorn in de context van de laatmiddeleeuwse kloosterbeweging. Hij werkt sinds 2005 als projectleider bij Archeologie West-Friesland, waar zijn onderzoek zich vooral richt op de steden Hoorn en Enkhuizen. Daarnaast doet hij specialistisch onderzoek naar keramiek, glas en metaal. Als historicus richt hij zich op de integratie van historisch en archeologisch onderzoek.
Yvette Sablerolles: In memoriam Dr. Sophia M.E. van Lith
Sophia van Lith overleed op 14 Juli 2025. Zij was tot 2013 universitair docente Provinciaal Romeinse archeologie, verbonden aan het van Giffen Instituut voor Pre- en Protohistorie van de UvA. Sophia was naast Prof. Ina Isings de enige universitaire specialiste in antiek glas in Nederland en heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan internationale Romeinse glasstudies.
Yvette Sablerolles was in 1986 Sophia’s eerste student. Zij heeft zich toegelegd op Romeins en vroegmiddeleeuws archeologisch glas. Recent onderzoek omvat het glas van het vroegmiddeleeuwse klooster van Susteren en vroegmiddeleeuwse glasproductie in Nederland (Ned. Arch. Rapporten 81). Yvette is verbonden aan de University of Nottingham.
12.30 – 13.30 uur Gezamenlijke lunch in het museum
Anna Laméris: Twee bijzonder glazen uit de achttiende eeuw.
Laatst kwamen twee glazen aan het licht die allebei om verschillende redenen zeer de moeite waard zijn om te bespreken. bespreken. Het eerste is een bokaal met twee stippelgravures op de kelk, een dronk op de graanhandel en op een geboorte. Het is gesigneerd ‘Adams’. Hoe past het glas in het oeuvre van Adams en wat is er over deze graveur zelf bekend? Van het andere glas, met een radgravure, is alleen de kelk bewaard gebleven. De stam en de voet zijn door zilver vervangen. Het is gewijd aan ‘Jan Teenns’ en ‘1774’ gedateerd. Rondom de kelk is een gravure van een gezicht op een stad aangebracht. Het glas blijkt een bijzondere betekenis en een ongewone herkomst te hebben.
Anna Laméris is met haar broer Willem en zus Kitty eigenaar van Frides Laméris Glass and Antiques. In dit bedrijf waar in de eerste plaats glas, porselein en aardewerk wordt verkocht, verdiept zij zich in gravures op glas, hun betekenis en hun graveurs tot het jaar 1800. Daarnaast besteedt ze aandacht aan de vormontwikkeling van glas uit de achttiende eeuw. Ze geeft lezingen en publiceert over deze onderwerpen. Met Kitty is ze expert glas en tegels bij het televisieprogramma Tussen Kunst en Kitsch.
Kristin Duysters: De glascollectie van Paleis Het Loo: een collectie met twee gezichten
Conservator Kristin Duysters vertelt over de diversiteit van de glascollectie van Paleis Het Loo. Van indrukwekkende kandelabers, vazen, spiegels en kronen tot utiliteitsglaswerk uit koninklijke paleizen. Ook gegraveerde oranjeglazen uit de 17e en 18e eeuw komen aan bod en oranjesouvenirs uit de 20ste en 21ste eeuw. Hoe is deze collectie tot stand gekomen en hoe wordt er nu verzameld?
Kristin Duysters is sinds 2016 werkzaam bij Paleis Het Loo als conservator keramiek, glas en tafelcultuur. Jaarlijks maakt zij de presentatie van koninklijk gedekte tafels tijdens het Winterpaleis. Zij studeerde kunstgeschiedenis in Leiden en is onder meer verbonden geweest aan het Amsterdam Museum, Zeeuws Museum en Museum Arnhem. Zij is auteur van de tentoonstellingscatalogus ‘Facetten van glas’, de glasverzameling van het Historisch Museum Arnhem. Verder heeft zij publicaties geschreven over rood steengoed uit Yixing en Europa, miniatuurzilver, Arnhemse faience (1759 – ca. 1770), Delfts aardewerk uit de collectie van baron Van Verschuer en over koninklijke serviezen op Paleis Het Loo.
14.30– 15.00 uur: Pauze voor koffie en thee
Intermezzo
16.00 uur Afsluiting en Borrel
Onze stichting komt voort uit particulier initiatief. Wij ontvangen geen subsidie en zijn voor ons werk afhankelijk van individuele bijdragen. Daarom stellen wij een bijdrage in onze kosten zeer op prijs. Vanaf € 75 per jaar wordt u donateur van de stichting. Wij hebben de ANBI status verkregen waardoor u gebruik kan maken van een extra giftenaftrek bij uw belastingsopgave. Zie daarvoor www.belastingdienst.nl Meer informatie over het werk van de stichting is te vinden op onze vernieuwde website www.hethistorischgebruiksglas.nl.